Ancak uygulamada en çok sorun çıkaran iki başlık; bakım süresi teminatının kapsamı ve tamamlanan/test edilen kısımlarda kısmi kabul uygulamasıdır. Bu iki konu net tarif edilmediğinde sigortalı teminatsız kalabilir ve hasar anında ciddi uyuşmazlıklar doğabilir.
05 Ocak 2002 tarihli 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 9. maddesine göre, kamu ihalesi kapsamında yüklenilen işlerde; işin başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar belirli risklere karşı sigorta yaptırılması zorunludur.
Uygulamada tartışma yaratan nokta, teminatın “kesin kabul” tarihine kadar istenmesidir. Çünkü dünya genelindeki CAR/EAR uygulamalarında ana teminatlar çoğunlukla “geçici kabul” tarihine kadar verilir; reasürans yapıları da genellikle bu çerçevede kurgulanır.
Bakım süresi; işin tamamlanmasından sonra, yüklenicinin eksik ve kusurları gidermek üzere yaptığı çalışmaların devam ettiği dönemi ifade eder. Bu dönemde ortaya çıkabilecek hasarların nasıl teminat altına alınacağı, poliçeye eklenen bakım klozları ile belirlenir.
003 - Bakım Süresi Klozu
Yüklenicinin bakım süresi boyunca, eksik ve kusurların giderilmesi amacıyla yaptığı çalışmalar sırasında sigortalı kıymetlere vereceği zararlar teminat altındadır.
004 - Genişletilmiş Bakım Süresi Klozu
Bakım süresinde yapılan çalışmalar sırasında oluşan hasarların yanı sıra, inşaat süresinde yüklenicinin sorumluluğunda olan nedenlerden kaynaklanan kayıp ve hasarlar da teminat kapsamına alınır.
Genel şartlar gereği; geçici kabulü yapılmış veya işverence kullanılmaya başlanmış kısımlar çoğu durumda teminat dışına çıkar. Bu yüzden uygulamada; CECR (Tamamlanmış İnşaat Rizikoları) ya da yangın gibi geçici çözümlerle boşluk kapatılmaya çalışılır. Ancak bu yöntemler hem primleri artırabilir hem de hukuki belirsizlikler doğurabilir.
Özellikle Montaj All Risks sigortalarında “test süresi” ve “kısmi kabul” süreçleri ciddi belirsizlik yaratır. Poliçelerde test süresi çoğu zaman sigorta süresinin son 4 haftası gibi tanımlansa da, sahada her ünite farklı zamanlarda test edilip işletmeye alınabilir.
• Test ve bekleme dönemlerinde sorumluluk kimdedir?
• Ünite tam teminatlı mı, sınırlı mı, teminatsız mı?
• Kar Kaybı (ALOP) teminatı bu süreçte nasıl işler?
• Prim hangi esaslara göre belirlenmelidir?
Bu branşta en kritik unsur; tüm teminatların tek ve net bir metin (wording) altında açıkça tanımlanmasıdır. Aksi halde hasar anında yorum farkları ve uyuşmazlıklar kaçınılmaz olur.
• Sorumluluk başlangıç ve bitiş tarihleri
• Test tanımı
• Kısmi kabul durumu
• Ticari işletmeye alma süreci
• Uzatılmış test tarihleri
İnşaat ve montaj projelerinde bakım süresi ve kısmi kabul, CAR/EAR sigortalarının en kritik ve en çok hata yapılan alanlarıdır. Bu nedenle poliçelerin proje bazlı ve uzman underwriter desteğiyle hazırlanması büyük önem taşır.